آموزش پزشكى

احکام مربوط به آموزش پزشکى

در صورتى که فتواى مراجع با عملکرد و گفتار بعضى از رؤساى بیمارستان-هاى آموزشى یا آزمایشگاه¬ها مطابق نباشد، تکلیف دانشجویانى که موظف به اجراى دستور اساتید و پزشکان در امر معاینه‌اند، چیست؟ آیا باید از اساتید تبعیت کنند یا خیر؟
در این زمینه دانشجویان باید به مسئولین مافوق مراجعه کنند تا آن¬ها هماهنگى‌‌‌هاى لازم را انجام دهند و در صورت عدم هماهنگى موارد آن مختلف است و در هر جا که ضرورت باشد باید بر اساس آن عمل نمود.

دانستن مسائل شرعى براى پزشکان، دندانپزشکان، داروسازان، پرستاران و به طور کلى پیراپزشکان، در حین آموزش و کار تا چه حدّى لازم است؟
اگر نیاموختن احکام به ترک واجب یا ارتکاب حرام بینجامد، گناهکار است.

با توجه به مصیبت‌بار بودن بیمارى ایدز، آیا آموزش گروه هاى مختلف سنى را در مورد راه¬هاى انتقال و نحوه ی پیشگیرى از بیمارى ایدز، جایز مى‌دانید؟
فى¬‌‌نفسه منعى ندارد، مگر آنکه مستلزم مفسده بوده و نتایج سوئى داشته باشد.

انجام دادن تحقیق و پژوهش در مورد حجامت و فصد (و سایر موضوعات پزشکى مشابه که در روایات موجود است)، مطابق با استانداردهاى علمى بین المللى و بررسى آمارى نتایج حاصل از آن، از نظر شرعى چه وجهى دارد؟
با رعایت اصول و موازین پزشکى روز بلامانع مى‌باشد .

آیا جهت امر آموزش بالینى دانشجویان و انترنها و رزیدنتها مجاز هستیم شرح حال مریض و بعضاً اسرار وى را در جمع پزشکان مطرح کنیم یا خیر؟
اگر این امر به مصلحت بیمار بوده و یا براى آموزش دانشجویان مفید باشد مانعى ندارد .

در صورتى که آزمایش خاص پزشکى براى پیشرفت علم هیچگونه ضررى براى بیمار نداشته باشد، آیا پزشک بدون اطلاع به بیمار و بدون کسب اجازه او مى‌‌تواند چنین اقدامى نماید؟
جایز نیست .

اگر فایده آزمایشها به سود تمامى افراد بشر باشد، آیا مى‌‌تواند خود را در معرض چنین آزمایشهایى قرار دهد، با فرض اینکه علم به ضرر یا احتمال ضرر و یا عدم علم به ضرر داشته باشد؟
جایز نیست مگر ضرورت پزشکى و مصلحت اهم اقتضا نماید و تأمین این ضرورت از راههاى دیگر و بى‌‌خطر و یا کم‌خطرتر امکان‌پذیر نباشد .

با توجه به مراجعه زنان به برخى پزشکان مرد و آثار مترتب بر آن، آیا بر زنانى که استعداد یادگیرى علوم پزشکى مربوط به زنان را دارند، واجب است که این علوم را یاد بگیرند؟
یادگیرى درحد رفع نیازهاى ضرورى، واجب کفائى است .

اگر آزمایشات طبى روى حیوانات انجام شود و در پایان، حیوانات از بین بروند، صرف نظر از ضمان، آیا چنین کارى براى پیشرفت پزشکى جایز است؟
فى نفسه منعى ندارد لکن باید طورى عمل شود که موجب اذیت و آزار حیوان نشود .

آیا در صورتى که آموزش اقتضا کند، جایز است زنان پرستار به عورت زن دیگر نگاه کنند؟
اگر درمان بیماریها و یا نجات نفس محترمى متوقف بر درسى باشد که یاد گرفتن آن مستلزم نگاه به عورت دیگران است، اشکال ندارد .

مباحث من راجع به تحقیقاتى است که در محافل علمى غرب راجع به تسکین درد از طریق معالجه با موسیقى، معالجه با لمس، معالجه با رقص، معالجه با دارو و معالجه از طریق الکتریسیته مطرح است و مباحث آنان در این زمینه نتیجه هم داده است، آیا شرعا مبادرت به این تحقیقات جایز است؟
تحقیق راجع به امور مذکور و آزمایش مقدار تأثیر آنها در درمان بیماریها شرعا اشکال ندارد به شرطى که مستلزم ارتکاب اعمالى که شرعا حرام هستند نباشد .

در خلال تحصیلات دانشگاهى، براى آموزش از دستگاههاى تناسلى مصنوعى که از مواد پلاستیکى ساخته شده‏اند استفاده مى‏کنند، نگاه کردن و لمس آنها چه حکمى دارد؟
آلت و عورت مصنوعى حکم عورت واقعى را ندارد و نگاه کردن و لمس آنها اشکال ندارد مگر آنکه به قصد ریبة بوده و یا موجب تحریک شهوت گردد .

زن در هنگام وضع حمل چه تکلیفى دارد؟ و زنان پرستار که به زنهاى دیگر درهنگام وضع‏حمل کمک مى‏کنند، نسبت به کشف عورت و نگاه کردن به آن چه تکلیفى دارند؟
جایز نیست زنان پرستار عمداً و بدون اضطرار، به عورت زنان در هنگام وضع حمل نگاه کنند و همچنین پزشک هم باید از نگاه کردن و لمس بدن زنى که بیمار است ،تا زمانى که اضطرار پیدا نکرده، خوددارى کند و بر زنان واجب است که در صورت توجه و توانایى، بدن خود را بپوشانند و یا از کس دیگرى بخواهند این کار را انجام دهد .

دانشجویان رشته پزشکى در خلال تحصیل، عکسها و فیلم‏هاى مختلفى را از اعضاى تناسلى بدن به قصد آموزش مى‏بینند، آیا این عمل جایز است یا خیر؟ دیدن عورت غیر مماثل چه حکمى دارد؟
نگاه کردن به فیلم‏ها و تصاویر فى‏نفسه اشکال ندارد به شرط اینکه به قصد لذت نبوده و خوف ارتکاب حرام هم وجود نداشته باشد. آنچه حرام است نگاه به بدن غیر مماثل و لمس آن است و نگاه به فیلم یا عکس عورت دیگران هم خالى از اشکال نیست .

آیا نگاه‏کردن به عکس مردان و زنان غیرمسلمان که در کتابهاى اختصاصى رشته درسى ما بصورت نیمه عریان وجود دارد جایز است؟
اگر به قصد ریبة نباشد و خوف ترتّب مفسده هم در آن وجود نداشته باشد، اشکال ندارد .

غالبا در معاینه اعضاى تناسلى اعم از اینکه توسط فرد مماثل صورت بگیرد یا خیر، احکام شرعى مانند نگاه کردن پزشک یا دانشجو از طریق آینه، رعایت نمى‏شود و چون ما براى فراگیرى چگونگى تشخیص بیماریها از آنان تبعیت مى‏کنیم، وظیفه ما چیست؟
تحصیل و فراگیرى علم پزشکى از طریق معایناتى که فى نفسه حرام هستند، در مواردى که یادگرفتن این علم و شناخت راههاى درمان بیماریها متوقف بر آن باشد، اشکال ندارد، مشروط بر اینکه دانشجو اطمینان داشته باشد که توانایى نجات جان انسانها در آینده متوقف بر اطلاعاتى است که از این طریق بدست مى‏آید و همچنین مطمئن باشد که در آینده درمعرض مراجعه بیماران بوده و مسئولیت نجات جان آنان را بر عهده خواهد داشت .

آیا در معاینه نامحرم که بخاطر ضرورت آموزش پزشکى وکسب تجربه و مهارت صورت مى‏گیرد، بین معاینه اعضاى تناسلى و سایر اعضاى بدن تفاوت وجود دارد؟ بعضى از دانشجویان که بعد از اتمام تحصیل براى معالجه بیماران به روستاها و نقاط دوردست مى‏روند، گاهى مجبور به زایمان زن و یا درمان آثار آن از قبیل خونریزى شدید مى‏شوند، این کار چه حکمى دارد؟ بدیهى است که اگر این خونریزى و بیماریهاى دیگر بسرعت درمان نشود حیات زنى که تازه زایمان کرده، در خطر خواهد بود، با علم به اینکه شناخت راههاى معالجه این بیماریها مستلزم کارآموزى در هنگام تحصیل علم پزشکى مى‏باشد؟
هنگام ضرورت فرقى، بین حکم معاینه اعضاى تناسلى و غیر آنها نیست و ملاک کلى، احتیاج به تمرین و فراگیرى علم پزشکى براى نجات جان انسان مى‏باشد و در این موارد باید به مقدار ضرورت اکتفا شود .

گاهى در هنگام آموزش با مسئله معاینه غیرمحارم مواجه مى‏شویم و نمى‏دانیم این کار براى آینده ضرورت دارد یا خیر؟ ولى بهر حال جزئى از روش درسى دانشگاهها و وظیفه دانشجویى رشته پزشکى و یا حتّى تکلیفى از طرف استاد است با توجه به این مطالب آیا انجام معاینات مزبور براى ما جایز است؟
مجّرد این که معاینه پزشکى، از برنامه‏هاى آموزشى و یا از تکالیف استاد به دانشجو است، مجوّز شرعى براى ارتکاب امر خلاف شرع محسوب نمى‏شود بلکه ملاک دراین زمینه فقط نیاز آموزشى براى نجات جان انسان و یا اقتضاء ضرورت مى‏باشد .

در صورتى که هنگام ضرورت، معاینه بیمارانى که محرم نیستند، توسط دانشجویان رشته پزشکى جایز باشد، مرجع تشخیص این ضرورت چه کسى است؟
تشخیص ضرورت موکول به نظر دانشجو با ملاحظه شرایط است .

دانشجویان دانشگاه پزشکى (دختر یا پسر) براى آموزش چاره‏اى جز معاینه فرد اجنبى از طریق لمس و نظر ندارند و چون این معاینات جزء برنامه درسى است و براى کارآموزى و آمادگى آنان براى معالجه بیماران در آینده مورد نیاز است و عدم انجام آن باعث مى‏شود از تشخیص بیمارى افراد مریض عاجز باشند و این امر منجر به طولانى شدن دوران بیمارى افراد بیمار و گاهى فوت آنان مى‏شود، بنابر این آیا این معاینات جایز است یا خیر؟
اگر از موارد ضرورى براى کسب تجربه و آگاهى از نحوه درمان بیماران و نجات جان آنان باشد، اشکال ندارد .

تاریخ به روز رسانی:
1395/10/08
تعداد بازدید:
1028
كليه حقوق اين وب سايت متعلق به دانشگاه علوم پزشكي و خدمات بهداشتي درماني بيرجند مي باشد.
Powered by DorsaPortal