آیا صحابه‌ی پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم پس از رحلت او مرتد شدند؟

 

ارتداد صحابه :

 آیا صحابه‌ی پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم پس از رحلت او مرتد شدند؟

پاسخ: ابن اثیر جرزی، محدث عالی مقامی که در سال 544 متولد شد و در سال 606 از دنیا رفت با نگارش کتاب «جامع الأصول فی أحادیث الرسول صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم» توانست احادیث شش کتاب را در آن گردآورد و در جلد دهم، فرع دوم، در موضوع «حوض» ده روایت از طریق صحیح بخاری و مسلم نقل کرده که همگی حاکی از ارتداد گروهی از صحابه بعد از رحلت پیامبر خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم است. از آنجا که نقل همه این احادیث به درازا می‌کشد، به نقل دو حدیث اکتفا می‌کنیم:

الف) بخاری از ابوهریره نقل می‌کند که پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم فرمود: «یرد علیّ یوم القیامه رهط من أصحابی فیجعلون عن الحوض فأقول: یا ربّ أصحابی، فیقول: إنه لا علم لک بما أحدثوا بعدک، إنّهم ارتدّوا علی أدبارهم القهقری» »http://nahad.bums.ac.ir/Dorsapax/Editor/Images/anchor.gif[1][2] «در روز قیامت گروهی از اصحاب من بر من وارد می‌شوند، ولی آنها را از حوض می‌رانند. می‌گویم خدایا! آن‌ها یاران من هستند، خطاب می‌آید: تو نمی‌دانی بعد از تو چه بدعت‌هایی گذاردند؟ آنان مرتد شدند و به حال پیشین بازگشتند.»

ب) حدیث دیگری بخاری در صحیح نقل می‌کند؛ که پیامبر (ص) فرمود:

«من در کنار حوض می‌ایستم، ناگهان گروهی ظاهر می‌شوند، آنگاه که آنان را شناختم، یک نفر میان من و آن‌ها پدیدار می‌شود و می‌گوید: بیایید برویم. می‌گویم: آن‌ را کجا می‌بردی؟ می‌گوید: به سوی آتش. می‌پرسم: آن‌ها چه کرده‌اند؟ می‌گوید: مرتد شده‌اند و به حالت پیشین بازگشته‌اند.» http://nahad.bums.ac.ir/Dorsapax/Editor/Images/anchor.gif[2][3]

باز گروه دیگر ظاهر می‌شوند. آنگاه که ایشان را شناختم، مردی میان من و آنان حاضر می‌شود و می‌گوید: بیایید. می‌پرسم: کجا؟ می‌گوید: به سوی آتش. می‌پرسم: چه کرده‌اند؟ می‌گوید: مرتد شده و به حالت پیشین بازگشته‌اند. کسی از آنان نجات نمی‌یابد مگر گروهی اندک.» http://nahad.bums.ac.ir/Dorsapax/Editor/Images/anchor.gif[3][4] این دو حدیث را برای نمونه کردیم، بقیه‌ی احادیث نیز به همین مضمون است.

شیعه هرگز صحابه را به طور مطلق تکفیر نکرده؛ زیرا گروهی از آنان بر بیعت امام علی علیه‌السلام باقی مانده و پیشگامان تشیع بودند و گروه زیادی از آنان برای ما شناخته نیستند و ما درباره‌ی آنان جز خیر گمان نمی‌بریم. گروهی نیز بیعتی را که با امام داشتند، شکستند و اینان از نظر شیعه پیما‌ن‌شکنان هستند که در اسلام حکمشان روشن است.http://nahad.bums.ac.ir/Dorsapax/Editor/Images/anchor.gif[4][5]

(نجات دادن پیامبر ابوبکر را و به خطر انداختن امام علی)

6- وقتی پیامبر خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم از مکه مهاجرت کرد، ابوبکر را همراه خود برد و او را از خطر نجات داد و از سوی دیگر علی را در معرض خطر قرار داد. اکنون پرسش این است که کدام یک از آن دو سزاوارتر است که آسیبی به او نرسد و در معرض مرگ قرار نگیرد چون پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم می‌دانست با علم به باطن امور که ابی‌بکر خلیفه‌ی او است و وجود خلیفه بعد از او لازم است لذا او را برد. و گرنه چه چیزی ابوبکر را مجبور کرد تا در سفر هجرت، همراه پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم باشد؟

پاسخ:

اوّلا: اگر خلیفه پیغمبر منحصر به ابی‌بکر بود ممکن بود چنین احتمال داد ولی اهل سنت به خلافت خلفای راشدین معتقدند که آنها چهار نفر بودند. اگر این برهان صحیح و حفظ وجود خلیفه در مقابل خطرات لازم بود می‌بایستی پیغمبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم هر چهار خلیفه را که حاضر در مکه بودند با خود ببرد نه آنکه یکی را ببرد و سه نفر دیگر را بگذارد بلکه یکی از آنها را در معرض خطر شمشیرها قرار دهد و در بستر خود بخواباند که محققاً آن شب بستر پیغمبر علیه‌السلام در معرض حمله‌ی دشمنان بود.

ثانیاً: طبری در تاریخ خود از گروهی نقل می‌کند که ابوبکر از حرکت آن حضرت خبر نداشته بلکه وقتی نزد علی علیه‌السلام رفت و از حال آن حضرت جویا شد علی علیه‌السلام فرمود به غار رفته است. اگر کاری داری نزد آن حضرت بشتاب. ابی‌بکر شتابان رفت تا به آن حضرت رسید و ناچار به اتفاق آن حضرت رفتند.http://nahad.bums.ac.ir/Dorsapax/Editor/Images/anchor.gif[5][6] پس معلوم می‌شود که ابوبکر در این سفر مجبور نبود و به اختیار خودش سفر را برگزید و حضرت او را با خود برد. بلکه بنابر اخبار دیگر بردن ابی‌بکر تصادفی و از خوف فتنه و خبر دادن به دشمنان بوده چنانکه علماء منصف اهل سنت اقرار به این معنی دارند که از جمله شیخ ابوالقاسم بن صباغ که از مشاهیر علمای خود اهل سنت است در کتاب النور و البرهان در حالات رسول اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم از محمد بن اسحاق از احسان بن ثابت انصاری روایت نموده که قبل از هجرت آن حضرت از امام علی علیه‌السلام خواست تا در بستر او بخوابد و خوف داشت از اینکه ابی‌بکر کفار را به سوی رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم راهنمایی کند، پس ناگزیر او را با خود همراه کرده و به جانب غار روانه شدند. ثالثاً اساسا مسافرت با رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم چه دلیلی بر مشروعیت خلافت ابوبکر و تقدم وی در امر خلافت دارد؟http://nahad.bums.ac.ir/Dorsapax/Editor/Images/anchor.gif[6][7] از این گذشته، اگر همراهی با رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم نوعی فضیلت است، فداکاری علی علیه‌السلام در آن شب فضیلت به شمار نمی‌آید؟ علی علیه‌السلام به امر پیامبر به کانون خطر شتافت،‌ اما ابوبکر از منطقه خطر به نقطه‌ی امن گریخت، حال کدام برتر و بالاتر است؟ فرض کنید همراهی با رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم فضیلت است، ولی این سبب نمی‌شود که این فرد تا آخر عمر معصوم و عادل باشد و ما نتوانیم درباره‌ی کارهای او انتقادی داشته باشیم و یا با مدارک علمی و موازین شرعی نتوانیم درباره‌ی کارهای او داوری کنیم.



http://nahad.bums.ac.ir/Dorsapax/Editor/Images/anchor.gif[1][2]- البخاری، صحیح البخاری، (بی‌جا، دارالفکر للطباعه، بی‌چا، 1401هـ.ق)، ج7، ص208.

http://nahad.bums.ac.ir/Dorsapax/Editor/Images/anchor.gif[2][3]- همان.

http://nahad.bums.ac.ir/Dorsapax/Editor/Images/anchor.gif[3][4]- همان.

http://nahad.bums.ac.ir/Dorsapax/Editor/Images/anchor.gif[4][5]- طبری، محمد، پاسخ جوان شیعی به پرسشهای وهابیان، (قم، مشعر، چاپ چهارم، 1287)، ص33.

http://nahad.bums.ac.ir/Dorsapax/Editor/Images/anchor.gif[5][6] . طبری، محمد بن جریر، تاریخ الطبری، ج2، ص100

http://nahad.bums.ac.ir/Dorsapax/Editor/Images/anchor.gif[6][7]- شیرازی، شبهای پیشاور، (طهران، دارالکتب الاسلامیه، چاپ 34، 1370)، ص375.

 

 

تاریخ به روز رسانی:
1395/10/11
تعداد بازدید:
91
كليه حقوق اين وب سايت متعلق به دانشگاه علوم پزشكي و خدمات بهداشتي درماني بيرجند مي باشد.
Powered by DorsaPortal